De relatie die God altijd al met jou heeft willen hebben
Hoofdstuk 3
“De satanische veronderstelling gaat ervan uit dat de mens God niet kan liefhebben louter en alleen omdat Hij dat wil.”
De vraag is prangend: ”Weet jij waar je terecht komt als je vanavond omkomt in een auto-ongeluk?”
De evangelist heeft het beeld al geschetst. Of je bevindt je in een eeuwige, buitengewoon mooie tuin met slingerende gouden paden, of je krimpt ineen vanwege de folterende pijn temidden van laaiend zwavelvuur in de hel.
Als er ooit een keuze is geweest waar je geen hersens voor nodig hebt, dan is het deze wel. Als je eenmaal iemand ervan overtuigd hebt, dat er een hemel is en een hel, dan is het eenvoudig om iemand te bekeren. Het kost je tenslotte niet veel om te bidden om vergeving en Jezus aan te nemen, ten einde een gratis “Ontsnap-aan-de-hel-Ticket” te krijgen. Dit appèl op deze diepe angst en onzekerheid van de mens is zo effectief, dat de hel de populairste uitnodiging is geworden om Gods Koninkrijk binnen te komen. Maar wat we niet zo kritisch hebben onderzocht is of het dreigen van mensen met de hel, hen leidt tot de relatie die God altijd al met hen heeft gewild.
Want wij leven in een tijdperk waarin miljoenen mensen een beslissing voor Christus hebben genomen en toch zo weinigen echt veranderd zijn door Zijn kracht. Men heeft gezegd dat deze generatie christenen een kilometer breed is, maar slechts een paar centimeter diep. De gevolgen daarvan zien we overal. Mensen claimen God te kennen, maar tonen geen bewijs van verandering in hun dagelijks leven. We pakken hen aan alsof ze huichelaars zijn en proberen hen te pressen een meer rechtschapen levenstijl te gaan volgen, maar uiteindelijk zijn de meeste gelovigen net zo ‘van de wereld’ als hun niet-gelovige buren.
Hoewel de dreiging van de hel kan leiden tot het nemen van een beslissing maakt ze geen lange-termijn discipelen. Als je alleen maar in het Koninkrijk bent omdat je bang bent voor het alternatief, heb je het belangrijkste deel van wat het inhoudt God te kennen, gemist.
Waarom dreigen
Nog nooit heeft iemand door te dreigen mij zover gekregen dat ik iets ging doen dat op zich geweldig was. Mijn ouders hebben mij niet gedreigd met straf als ik niet mee zou gaan naar Disneyland. Misschien wel om er voor te zorgen dat ik naar de tandarts zou gaan of in onze wijngaard zou werken, maar dat is een ander verhaal.
Dus als ze mij vertellen dat ik van God moet houden, omdat Hij me anders in de hel gooit, kan ik maar beter overwegen om van Hem te houden – of op z’n minst doen alsof. Maar als de enige reden waarom ik gehoor geef het dienen van mijn eigenbelang is en om te ontsnappen aan een vurige eeuwigheid in de hel, houd ik dan eigenlijk wel van Hem of meer van mezelf?
Kan een echte vriendschap bloeien onder zo’n ernstige bedreiging? Stel dat ik iemand benader met wie ik pas geleden heb kennisgemaakt en ik wil onze vriendschap verdiepen. Ik zeg tegen hem:”Ik heb ons samenzijn erg gewaardeerd. Eigenlijk zou ik graag onze vriendschap willen verdiepen en misschien kunnen we goede vrienden worden. Hoe zou je het vinden als we in de komende maanden wat tijd met elkaar doorbrengen en eens zien of we vrienden kunnen worden?”
Tot zover is alles ok! Maar wat nu als ik er nog iets bij zeg? “Ik hoop dat je dit ook wilt, want als je dat niet wilt, zal ik je opjagen en te grazen nemen en je de rest van je leven martelen.”
Heeft die uitnodiging dan niet een dreigende wending genomen? Zelfs als hij de mogelijke vriendschap met mij had willen uitbouwen, dan is die nu volkomen misvormd door mijn dreigement. Wat zegt zo iets over mij? En hoe zal hij zich ooit veilig kunnen voelen in een vriendschap die een onderstroom heeft van angst?
Of u zich er nu van bewust bent of niet, het dreigement met de hel kan een innerlijke dissonantie ten gevolge hebben van uw beleving van de God die uw liefde zoekt. Hoe kunnen we ons nu veilig voelen bij een God die – naar het schijnt – er naar verlangt om ons boven de vlammen van de hel te laten bungelen? Als Hij niets anders kan bedenken om ons tot Hem te roepen, wat moet Hij dan wel voor een God zijn? En als wij geen betere reden kunnen vinden om van Hem te houden, hoe oppervlakkig is onze liefde dan wel niet?
In een pagina-grote advertentie van 'Evangelisatie Explosie' in een bekend Christelijk leiderschapstijdschrift haalde een bekende televisieprediker de volgende uitspraak aan: ”Als God alle voorgangers maar een fractie van een seconde zou onderdompelen in de hel om ze er vervolgens met een ruk weer uit zou trekken, en ze zouden daar staan met hun smeulende kleren en hun huid zwart van de roet, en hun schoenen half weggesmolten, dan denk ik dat hun toewijding aan de Grote Opdracht belangrijk zou toenemen.”
Droevig genoeg heeft hij waarschijnlijk gelijk, maar dat kan meer wijzen op onze zwakheid dan op Gods plannen. Dreigen met de hel kan er toe leiden dat men meer gaat evangeliseren, een zondaarsgebed zal nazeggen of zelfs lid worden van een gemeente, maar dat geeft wel een onsmakelijke voorstelling van God. Alsof Hij iemand is die er een genoegen in schept om de zolen van onze schoenen te zien verschroeien om zo ons ertoe te bewegen dingen te doen die Hij wil. Zo’n kijk op Hem zal ons niet direct uitnodigen naar de diepten van Zijn liefde.
Tegenstrijdige beelden
Dat is het probleem, nietwaar? De Schrift lijkt twee tegenstrijdige beelden te geven van de Levende God: een vreselijke rechter en een liefhebbende Vader. Wie is Hij? Kan Hij beide zijn?
We lezen niet alleen dat God de hel heeft bestemd voor de ongelovigen, maar ook dat Hij opdracht gaf aan Jozua om een etnische zuivering te houden in Kanaan, vuur liet neerdalen uit de hemel om Sodom en Gomorra te verteren en de aarde opende om degenen die Mozes hadden weerstaan te verzwelgen. Ongenaakbaar door zijn zuiverheid, vielen zelfs de meest rechtvaardigen op hun aangezicht in Zijn tegenwoordigheid, verlamd door hun gevoel van onwaardig-zijn. Hij eiste onvoorwaardelijke gehoorzaamheid en strafte hen die zich niet wilden voegen met onuitsprekelijke doodsangsten.
Geen wonder dat we op z’n minst wat verward zijn, als Hij in het Nieuwe Testament ten tonele verschijnt en ons vertelt, dat Hij van ons houdt en ons uitnodigt om Zijn kinderen te zijn. We zien Jezus zieken genezen, prostituees en moordenaars vergeving schenken en de huizen van zondaars binnengaan. Hij nodigt kinderen uit op Zijn schoot te komen zitten en schildert Zijn Vader af als iemand die zo teder is dat de ergste zondaar naar Hem toe zou kunnen rennen om zich volkomen veilig bij Hem te voelen.
Dus wat is er met God gebeurd? Is Hij ergens tussen Maleachi en Mattheus veranderd? Heeft Hij zichzelf opnieuw ‘geschapen’, tot een goedaardige, zachtmoedige God? Natuurlijk niet! Hij is onveranderlijk en Dezelfde tot in alle eeuwigheid.
Dus dan is Hij allebei? Is Hij vriendelijk en aardig voor hen die Hem behagen, en wraakzuchtig ten opzichte van de slechterikken? Velen van ons hebben geleerd om zo te denken, en zijn daardoor uitgekomen bij het spelletje ‘Hij houdt van me – Hij houdt niet van me’. We ziften elke gebeurtenis en proberen er achter te komen of Zijn gunst op ons is of niet. Als we denken dat Hij met ons is, kunnen we ons ontspannen en freewheelend door het leven verder gaan. Als we echter denken dat onze moeilijkheden aantonen dat Hij niet met ons is, denken we dat we meer ons best moeten doen om Hem te plezieren. Een handelwijze waarvoor Paulus ons waarschuwt. Ware gerechtigheid komt niet door menselijke inspanning.
Daar ligt het probleem. Ik kan Hem niet behagen om zeker te zijn van Zijn liefde voor mij. Maar Hij houdt niet van mij als ik Hem niet behaag, denk ik. Zo gaat het eindeloos door en dit biedt geen oplossing. Hoe kan Hij het ene moment een gemene en wraakzuchtige God zijn, en het andere moment een vriendelijk en teder persoon? Deze beelden beschrijven niet één en dezelfde God in verschillende situaties, maar geven eerder een tegenstrijdig beeld, dat ons verward en onzeker maakt ten aanzien van Gods ware aard.
Als we door de Schrift geen samenhangende kijk op Gods karakter krijgen, zullen wij nooit echt weten wie Hij is. We zullen ook niet het vertrouwen in Hem hebben om de relatie die Hij met ons wil hebben te omarmen. God is niet veranderd tussen Maleachi en Mattheus. Onze perceptie van Hem is echter ingrijpend veranderd.
Voordat Jezus kwam konden we alleen Gods daden zien. En we namen aan dat Hij werd gedreven door motivaties die gelijk waren aan de onze. Zijn acties tegen zonde zorgden ervoor dat Hij overkwam als iemand die niet om mensen gaf. Zijn pogingen om Zijn volk te onderwijzen om Hem te vertrouwen werden verkeerd begrepen. Alsof het om wraakzuchtig straffen ging.
Jezus heeft dat allemaal veranderd. Door naar Zijn woorden te luisteren en te kijken naar hoe Hij leefde, zien we plotseling Gods motieven. Hij was de volmaakte afdruk van Gods wezen, zodat wij Hem kunnen leren kennen zoals Hij werkelijk is en we zijn niet langer het slachtoffer van onze eigen verkeerde uitleg. Liefde woont in het hart van Gods wezen en het Oude Testament bevat honderden beelden van een God die rijk is aan genade, bereid om te vergeven en Iemand die er hartstochtelijk naar verlangt om ons te bevrijden van de zonde die het leven dat Hij ons wil laten ervaren in Hem afbreekt en verteert.
Hij staat toe dat we de gevolgen van de zonde ondervinden. Niet omdat Hij een behagen schept in onze angst en pijn, maar opdat wij de vernietigende gevolgen van de zonde zullen inzien en naar de enige in het universum die ons kan bevrijden van de macht van de zonde zullen toerennen. Zijn toorn over de zonde was niet Zijn verwerping van ons in woede, maar slechts een weerspiegeling van Zijn liefde, die niet ongeïnteresseerd de andere kant kan opkijken wanneer zonde ons kapot dreigt te maken.
Dit is niet een louter filosofische kwestie. Als wij niet zeker zijn van Gods motieven jegens ons, zullen we nooit het vertrouwen hebben om ons innig met Hem te verbinden in de realiteit van ons leven. We zullen Hem op veilige afstand houden en daardoor mislopen wat Hij het liefst aan ons wil geven: een vriendschap met Hem, die èchter en krachtiger is dan wat we ooit hebben gekend.
“Moet ik?”
Zij die God alleen willen volgen omdat ze niet naar de hel willen gaan, zullen nooit ontdekken hoe ongelofelijk Vader in werkelijkheid is. Ze zien het Christendom als een zware last en willen geen greintje méér doen dan absoluut noodzakelijk is.
Ik heb de vraag letterlijk honderden keren gehoord. Wanneer ze aan het worstelen waren met een zonde, of iets wilden waar de Schrift uitdrukkelijk voor waarschuwt (om het niet te doen of je er niet mee in te laten), dan nog vroegen ze mij wat ik vond dat ze moesten doen. Als ik dan vertelde wat de Schrift schijnt te zeggen, zag ik die blik in hun ogen: en ze bedachten van alles om maar een gaatje te vinden waardoor ze toch zouden kunnen doen wat ze willen, en evengoed ontsnappen aan de hel.
Een vrouw die een man wil trouwen die niet gelooft, vraagt: ”Is het voor mijn behoudenis noodzakelijk dat hij gelooft?”
De boze man die de persoon die hem bedrogen heeft niet wil vergeven, vraagt: ”Moet ik hem vergeven, om behouden te blijven?”
De persoon die de (slechte) gewoonte wil goedpraten waarvan God hem wil bevrijden, vraagt: ”Moet ik er vrij van komen om behouden te zijn?”
Hoe geef je antwoord op zo’n vraag? Als je ‘ja’ zegt, ontneem je het kruis haar kracht door er menselijke inspanning voor in de plaats te stellen. Als je ‘nee’ zegt, zullen ze het gebruiken als een excuus om toe te geven aan een verkeerde voorstelling van wat leven in en met God inhoudt.
Ik heb uiteindelijk ontdekt, dat de vraag op zich niet deugt en laat zien hoe ver het Christendom verwijderd is van haar wezenlijke bestemming. In plaats van te verlangen naar een leven in vriendschap met Hem, houden we ons alleen maar bezig met de mogelijkheid om te kunnen ‘snoepen’. We willen Zijn zegen, niet Hem! Wat moet dat pijnlijk voor Hem zijn.
Het is net alsof ik mijn volwassen zoon uitnodig om op vrijdagavond bij ons te komen eten. Hij aarzelt even. Het is duidelijk dat hij liever niet komt. Voordat hij antwoord geeft wil hij eerst iets weten: ”Pa, ik denk wel dat ik kan komen, maar ik wil eigenlijk liever iets anders doen. Schrapt u mij uit uw testament als ik niet kom?”
Wat voor antwoord kan een vader op zo’n vraag geven? Geen enkel antwoord voldoet eigenlijk, want de vraag gaat voorbij aan waar het om draait bij een relatie. Natuurlijk, God heeft 'de heerlijkste dingen’ in het universum, maar degene die ze zoekt zonder te verlangen naar Hem, loopt het èchte leven van het Koninkrijk mis.
Dat is wat mensen zeggen, die zich afvragen of ze iets moeten doen of laten omdat ze anders riskeren hun behoudenis kwijt te raken. Ze willen geen druppel meer van Gods leven dan het vereiste minimum om de hel te ontlopen. Hoe tragisch! Geen wonder dat ze de beste gift die God hen kon geven missen en geen wonder dat Jezus er zo hevig naar verlangde hen vrij te zetten van de tirannie van het proberen het eeuwige leven te verdienen door hun eigen religieuze inspanningen.
Dit alles wil niet zeggen dat de hel niet bestaat. Ook niet dat degenen die God weigeren daar niet terecht zullen komen. De Schrift is daar zeer duidelijk over. Wat ik zeg is dit: wanneer we het dreigement van de hel gebruiken om mensen een motief te geven om tot God te komen, dan gebruiken we het op een manier die Jezus nooit toepaste en ook nooit bedoelde. Als we dit doen, duwen we de mensen verder weg van Gods grootste verlangen, en nodigen we hen niet uit om dichterbij te komen.
Zijn boodschap is niet ‘Kom tot God, anders zal je in de hel branden’. Zijn boodschap is dat Gods Koninkrijk dicht bij je is gekomen en dat je kunt er deel aan kunt hebben. Je hebt een Vader die van je houdt, op een manier zoals geen aardse vader ooit heeft gedaan (of zal kunnen doen) en je kunt nu ontdekken wat het betekent om een dagelijkse relatie met Hem te hebben. Doe je dat niet, dan zal je eigen zonde je geheel en al vernietigen.
Jezus vergelijkt Zijn leven met een schat die ontdekt wordt in een veld: iets van zo veel waarde, dat je er alles voor wilt opgeven om die te bezitten. Zijn leven is niet iets dat je moet navolgen. Het gaat erom dat Hij het waard is om gekend te worden om Wie Hij is. Omdat Hij zo ongelofelijk fantastisch is.
De angst voor de hel is hier van geen enkel nut voor ons. Het onveilige gevoel dat het geeft, brengt ons verder van Hem vandaan en maakt ons onzeker over wie Hij is. Jezus wilde dat het voor ons glashelder zou zijn wie Zijn Vader is, omdat we alleen maar kunnen groeien in Hem naar de mate waarin we vertrouwen op Zijn liefde voor ons.
Er zal niemand in de hel zijn die Hij niet heeft liefgehad. Zijn liefde reikt uit naar ieder persoon, welke zonde die persoon ook heeft gedaan of hoe hij ook heeft gefaald. En Hij ziet uit naar het moment, waarop zij gewoon zullen weten hoe geliefd zij zijn.
Niets is belangrijker voor jou om dat te weten.
“Het koninkrijk der hemelen is gelijk aan een schat, verborgen in een akker, die een mens ontdekte en verborg, en in zijn blijdschap erover gaat hij heen en verkoopt al wat hij heeft en koopt die akker.”
Vragen voor je persoonlijke reis:
• Ben je alleen maar tot God gekomen, omdat je bang was voor het alternatief of smeekte Hij je te komen door Zijn liefde?
• Zie je Hem als een strenge rechter of als een een liefhebbende Vader?
• Als je het eerste hebt geantwoord, vraag God dan om Zichzelf aan je te openbaren zoals Hij werkelijk is.
• Zie in de komende weken uit naar hoe God je zal helpen je angst kwijt te raken en laat Zijn liefde je hart in bezit nemen, zodat dat je enige motivatie is om met Hem te wandelen.
Voor bespreking in de kleine groep
• Waarom gebruiken religieuze mensen de dreiging van de hel om anderen tot God te brengen?
• Als je er over nadenkt hoe God zou kunnen verschijnen in je leven, wat zie je dan? Wat zou Hij doen en hoe zouden Zijn gevoelens voor jou zijn? Zou Jezus je op dezelfde manier behandelen als Hij verscheen? Hoe brengen we die twee samen?
• Denk eens even na over de relatie die Jezus ons heeft aangeboden met Zijn Vader. Wat zouden we tegen anderen kunnen zeggen die nog niet weten wat voor God Hij is?
• Vraag God om je te bevrijden van de angst voor Zijn oordeel en in plaats daarvan je te leren vertrouwen op Zijn liefde.